logo Chinese Law Association
logo Międzywydziałoego Koła Naukowego Kultury i Prawa Chińskiego

©2018 by IntoChina.

Materiały współtworzone przez:

  • Grey Facebook Icon
  • Grey LinkedIn Icon
  • Weronika Żebrowska

Odpowiedzialność za naruszenie tajemnicy handlowej w Chinach


Ochrona tajemnicy handlowej jest ważnym zagadnieniem związanym zarówno z prawem konkurencji, jak i prawem własności intelektualnej. Na całym świecie i w każdym czasie, gdy na rynku pojawią się innowacyjne pomysły, konkurencyjna siła napędowa tworzyć będzie czynniki, stanowiące przeszkodę w uniknięciu ryzyka, związanego z pojawieniem się czynów nieuczciwej konkurencji. Niemożliwe jest całkowite wyeliminowanie tego zjawiska; powinno się jednak jak najbardziej ograniczyć jego rozprzestrzenianie i wpływ na gospodarkę. Istnieje na to jedyny skuteczny sposób – prawo.



Pomimo oskarżeń ze strony innych państw o notoryczne wykradanie ich tajemnic handlowych przez Państwo Środka i międzynarodową krytykę funkcjonowania systemu prawnego, Chiny wciąż pozostają drugą co do wielkości gospodarką świata. Jednakże to również ona często pada ofiarą czynów nieuczciwej konkurencji, wszechobecnych na rynku zagranicznych przedsiębiorstw.





W przeszłości chińskie prawo ochrony tajemnicy handlowej nie było uznawane za zgodne z praktyką międzynarodową i państwową kondycją prawną Chin. Ochrona tajemnicy handlowej ma bardzo długą historię. Chiny do 1993 roku, musiały mierzyć się z wieloma nieścisłościami dotyczącymi definicji tajemnicy handlowej, warunkami jej ochrony, karami za naruszenie czy mieszaniem się wszystkich tych pojęć. Dopiero Ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji w Chińskiej Republice Ludowej (中华人民共和国反不正当竞争法; Anti-Unfair Competition Law, dalej: „AULC”) z 1993 r. zmieniła ówczesne patrzenie na kwestie prawne i stanowiła kamień milowy w sprawie tajemnicy handlowej i zasad jej ochrony. Od tego czasu system prawny ochrony tajemnicy handlowej zaczął się integrować.


Ostatni ważny przełom w ustawodawstwie chińskim, dotyczącym regulacji w kwestiach zwalczania nieuczciwej konkurencji, nastąpił 4 listopada 2017r. na posiedzeniu Stałego Komitetu Dwunastego Ogólnochińskiego Zgromadzenia Przedstawicieli Ludowych, podczas którego została przyjęta poprawka do AULC. Nowelizacja Ustawy miała duży wpływ na przedsiębiorstwa Państwa Środka i weszła w życie 1 stycznia 2018 roku.

Pomimo wszelkich zmian, nowa ustawa o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji nie wprowadziła istotnych przekształceń w zakresie samej ochrony tajemnic handlowych. Główne modyfikacje obejmują dwa aspekty. Po pierwsze, nowelizacja usuwa wymóg "wartości praktycznej" jako jednego z elementów tajemnicy przedsiębiorstwa. Po drugie, poprawka daje większą jasność co do tego, kiedy strony trzecie będą ponosić odpowiedzialność:

"Osoby trzecie, które wiedzą lub powinny wiedzieć, że pracownicy i byli pracownicy właściciela tajemnicy handlowej lub innych jednostek pracowniczych, osoby fizyczne dopuszczające się nielegalnych działań wymienionych w poprzednim punkcie, które nadal uzyskują, ujawniają, wykorzystują lub zezwalają innym na korzystanie z tajemnicy handlowej, będą uważane za naruszające tajemnicę handlową. "




W sprawach cywilnych, chińskie sądy mogą ustalać wysokość odszkodowań, obliczoną według podobnej zasady jak odszkodowanie za naruszenie patentu, tj. biorąc pod uwagę utracone zyski powoda, nielegalne zyski oskarżonych, uzasadnione honorarium lub ustawowe szkody. Sądy mogą również wydawać stałe i wstępne nakazy. W związku z brakiem skutecznego mechanizmu pozyskania dowodów, spowodowanych trudnościami z uzyskaniem dostępu do informacji finansowych pozwanego, na ogół trudno jest powodowi udowodnić nielegalne zyski, a nawet uzyskać informacje o zakresie działań naruszających prawo pozwanego w celu oszacowania utraconych zysków lub zakresu posiadanego przez posiadacza praw. W związku z tym, sądy cywilne w Chinach mogą zasądzić odszkodowanie według własnego uznania, ale tylko do ustawowego limitu. AUCL dramatycznie zwiększa pułap ustawowego odszkodowania z 1 miliona RMB (151.520 USD) do 3 milionów RMB (454 550 USD). Ze względu na częstotliwość przyznawania ustawowych odszkodowań, taka zmiana ma znaczący wpływ na skuteczne egzekwowanie roszczeń dotyczących tajemnicy handlowej i zachęcanie większej liczby posiadaczy praw do dochodzenia ich przed sądem.


Oprócz wniesienia pozwu cywilnego do właściwego sądu i zwrócenia się do miejscowych prokuratorów o wszczęcie postępowania karnego, posiadacze praw do tajemnicy handlowej mogą również ubiegać się o wszczęcie postępowania administracyjnego, składając skargę do lokalnych oddziałów Państwowej Administracji Przemysłu i Handlu (State Administration for Industry and Commerce; dalej: SAIC) w Chinach. Lokalny oddział może następnie przeprowadzić administracyjne dochodzenie w sprawie domniemanej kradzieży i jest upoważniony do nałożenia grzywny jako kary oraz do wydania nakazów. Restytucja jednak nie ma w tym przypadku zastosowania.

AUCL daje lokalnym oddziałom SAIC nowe administracyjne uprawnienia dochodzeniowe w tajemnicy handlowej, tj. prawo przeprowadzania kontroli na miejscu czy zajęcie mienia związanego z czynami nielegalnymi.

Administracyjne organy ścigania mogły już nakładać grzywny tylko od 10.000 RMB (1515 USD) do 200 000 RMB (30 300 USD), natomiast zmieniona AUCL pozwala na grzywnę w wysokości od 100 000 RMB (15 150 USD) do 3 milionów RMB (454 550 USD), w zależności od konkretnych rodzajów i wagi naruszeń. To, jak można się spodziewać, skutecznie odstrasza przed naruszaniem tajemnicy handlowej w Chinach.




Wzrost spraw związanych z tajemnicą handlową i jej naruszeniami, został najbardziej zaobserwowany w 2008r. w branżach, w których obecne są inne rodzaje praw własności intelektualnej, takich jak patenty i prawa autorskie. Funkcjonujące wówczas prawo, nie mogło skutecznie zapewnić wystarczającej ochrony, a więc niektóre firmy zaczęły używać tajemnicy handlowej jako metody, by chronić swoje prawa i interesy w Chinach. Baidu, Gaode Map czy Robstep to tylko kilka przedsiębiorstw, które padły ofiarą czynów nieuczciwej konkurencji ze strony swoich pracowników, którzy wykradli ich tajemnice handlowe. Firmy żądały od 50-60 MLN RMB odszkodowania. Zjawisko to było częściowo przypisane determinacji Chin w celu wzmocnienia prawa własności intelektualnej. Wszystkie te sprawy dotyczyły nowych technologii, w tym pojazdów i sztucznej inteligencji.




Pomimo zmian wprowadzonych w Ustawie, w Chinach wciąż zachodzi wysokie ryzyko biznesowe i prawne przy wchodzeniu na rynek przez obce przedsiębiorstwa. Ryzyko to można jednak kontrolować, jeśli zostaną zastosowane właściwe środki łagodzące, a praktyki będą przyjmowane i wdrażane z należytą starannością. Jednymi z najważniejszych i kluczowych czynników są dobra znajomość zagadnień handlowych i regulacyjnych w Chinach. Ważne jest, jeśli nie niezbędne, prowadzenie działalności gospodarczej w Państwie Środka za pośrednictwem działu prawnego i / lub przy pomocy zaufanego zewnętrznego doradcy. Wiedza oraz doświadczenie przedsiębiorcy zapewnia ochronę jego tajemnicy handlowej i broni go przed niechcianymi działaniami ze strony konkurencji.

131 views